آزاد

·                 

 

گلخانه

تعریف گلخانه:

گلخانه (Greenhouse) ساختمانی است با پوشش قابل نفوذ نسبت به نور که با کنترل عوامل اقلیمی و نهاده های موثر بر رشد ونمو گیاه امکان تولید مطلوب تولید محصول کشاورزی را فراهم نموده وگیاه را درمقابل خسارات عوامل نامساعد حفظ می کند.

در تعریف آمریکایی گلخانه به ساختمانی اتلاق می شود که با پوشش شفاف برای عبور نور طبیعی جهت رشد ونموگیاهان پوشانده شده است. این ساختمان معمولاً بطور مصنوعی گرم می شود وبا دیگر ساختمان های مناسب پرورش گیاهان نظیر شاسی های سرد(Cold frames) و بسترهای گرم (Hot beds)  متفاوت است.

در اواخر قرن 15 در اسپانیا و ایتالیا ساختمان های شبه گلخانه ای وجود داشت که از آنها برای تولید خارج از فصل برخی محصولات استفاده می شد. در انگلیس شروع گلخانه تجاری از اوایل قرن 19وتولید در آمریکا نیز از اواخر قرن 19 آغاز شد. در هلند آغاز تولید تجاری به اوایل قرن بیستم بر می گردد. ولی جهش اصلی تولید به بعد از جنگ جهانی دوم مربوط می شود. در ایران نیز تولید محصولات گلخانه با تولید گل توسط پروتیوا باغبان اتریشی مظفرالدین شاه از حدود یک قرن پیش آغاز شد. در ابتدا از گلخانه بیشتر برای تولید گیاهان و نشاءهای مورد نیاز کاخ ها و باغ های تفریحی اشراف استفاده می شد. و عمده گلخانه های اولیه شیشه ای با چارچوب های آهنی بود، که با اختراع پوشش های پلی اتیلن در حدود نیم قرن پیش این صنعت با شدت بیشتری در دنیا و من جمله ایران رشد کرد. ولی متاسفانه رشد تکنولوژی های کاربردی در سیستم ها و نوع گلخانه ها در ایران انجام نگرفت و این امر موجب پایین ماندن کمیت وکیفیت تولیدات گردید. در حالی که کشوری نظیر هلند که تقریباً سرآمد دنیا در این فعالیت مهم کشاورزی است با بهره گیری از حداقل سه عامل بازارهای حراجی، همکاری سیستم بانکی و حمایت دولت در زمینه آموزش های حرفه ای و ارائه سرویس ها مشاوره ای و تحقیقاتی رشد چشمگیری داشته است.


کشت هیدروپونیک

آبکشت يا هیدروپونیک روش نويني براي پرورش گياهان است که در آن از خاک اثری نيست، در آن گياه غذاي خود را به جاي آنكه از كلوئيدهاي خاك بگيرد از محلول غذايي دريافت مي كند و گياه تمام نيازهای خود را مستقيماً از آب دريافت می کند. در اين روش گياه در آبي، غني از مواد مغذي رشد مي كند. ريشه گياه ممکن است مستقيماً در محلول غذايي يا در بستري از مواد خنثي که آغشته به محلول غذايي است قرار گيرد. كشت به روش هيدرو پونيك در داخل و خارج گلخانه امكان دارد. كنترل دما، رطوبت و مديريت ساير فاكتور ها در داخل گلخانه، چه در كشت خاكي، چه در كشت بدون خاك يكسان است. تفاوت عمده به  سيستم حمايت فيزيكي گياه و روش ارائه آب و مواد غذايي مربوط مي شود. از مضايای اين نوع کشت می توان تغذيه کياه ، کنترل علف های هرز، کنترل بيماري ها و رعايت بهداشت ، بلوغ گياه ، کيفيت محصول و عملکرد را نام برد.

فن کشت بدون خاک عناوين مختلفي دارد، آبکشت يا هيدروپونيک، هوا کشت معلق، کشت در مايع يا هيدروکالچر، آبکشت به معناي عام خود شامل همه روش هايي است که در آنها از خاک استفاده نمي شود و آب در يک زمان هم منبع مواد غذايي و هم وسيله انتقال آن به گياه بشمار مي رود و به اين ترتيب همه عناوين فوق را در بر مي گيرد. كلمه هيدروپونيك از تركيب دو واژه يوناني هيدرو به معناي آب و پونوس به معناي كار و تلاش ساخته شده است.

اطلاعات اوليه در مورد هيدرو پونيك از سال 1960 ميلادي جمع آوري شده است در صورتيكه گياهان حتي تا قبل از اين تاريخ نيز بدون خاك رشد كرده اند. باغ هاي معلق بابل ، باغ شناور آز تك در مكزيك و مثال هايي در چين از اين نمونه اند. در مصر شواهدي وجود دارد كه در چند سال قبل از ميلاد نيز كشت در آب انجام مي گرفته است.

اولين شواهد علمي ثبت شده در مورد هيدروپونيك مربوط به جان ون هلموت بلژيكي است و پس از آن جان وودوارد انگليسي گياهان را در آبي كه حاوي انواع متعددي از خاك ها بود ، كشت كرد و فهميد بهترين رشد در مخلوطي صورت مي گيرد كه حاوي مقدار بيشتري خاك است و نتيجه گرفت كه رشد گياه حاصل موادي است كه از خاك در آب حل شده است و در اختيار گياه قرار گرفته است و خود آب به تنهايي قادر به بر آورده كردن نيازهاي گياه نمي باشد. تجربيات ادامه پيدا كرد و در اين بين نكات تازه اي از فرايند رشد و تغذيه گياه روشن شد.

روش کشت گیاهان بدون خاک از سال ها قبل در فلسطین اشغالی استفاده می شده است . در این منطقه به دلیل کمبود آب و خاک این روش جایگزین مناسبی برای زراعت به روش های متداول است .

با كشف و توسعه پلاستيك، هيدرو پونيك نيز گام بزرگي به جلو رفت. كاربرد پلاستيك هزينه ها را كاهش داد و سادگي كار بيشتر شد. بسترها براحتي از محيط بيرون جدا شدند و با مديا پر شدند، با توسعه پمپ هاي مناسب، والوها و ساير تجهيزات ، اتوماتيك كردن سيستم ممكن شد. پروژه هاي هيدروپونيك بزرگي براي توليد انواع سبزيجات و گل ها شكل گرفته و در حال شكل گيري است و همچنان در حال گسترش است.


انواع کشت هیدروپنیک

  • کشت آبی یا مایع: ریشه گیاه به طور مداوم در محلول غذایی قرار دارد و گیاه از قسمت طوقه ( حد فاصل ریشه و ساقه ) بیرون از مایع است و با پلاستیک و مقوا و ... بالا نگه داشته شده است . کشت درون لوله هم نوعی از کشت مایع است.
  • کشت در ماسه: ریشه گیاهان در داخل مواد جامدی که دارای قطر کوچکتر از 3 میلی متر باشند قرار دارد و این مواد مانند پلاستیک و پشم سنگ و یا هر ماده دیگری که آلی نباشد ممکن است.
  • کشت در سنگریزه: ریشه گیاهان در موادی که قطری بیشتر از 3 میلی متر دارند قرار گرفته مثل سنگ خارا و گدازه آتشفشانی و بازالت و هر ماده غیر آلی دیگر. در این روش آبیاری به دو صورت آبیاری لوله ای ( زیرزمینی ) که مواد غذلیی در مخزنی بوده و به بستر رشد گیاه پمپ می شود و آبیاری سطحی که محلول غذایی رقیق در سطح محیط رشد توسط لوله سوراخداری پخش می شود ( کود مایع به آب مصرٿی گیاه در هنگام آبیاری اضافه شده است )
  • کشت در هوا: در این روش ریشه گیاهان در محیطی قرار گرفته که به وسیله قطراتی آب که حاوی مواد غذایی لازم است اشباع شده است. این روش به تجهیزات پیشرفته نیاز دارد.
  • کشت در ورمی کولیت: ریشه گیاه در ورمی کولیت که با موادی معدنی مخلوط شده است قرار دارد.
  • کشت در پشم سنگ: ریشه گیاه در داخل پشم سنگ و مواد معدنی که خصوصیاتی شبیه به پشم سنگ دارند قرار می گیرد.
  • کشت آبی: این کشت بیشتر برای گیاهان زینتی به کار می رود.

 


مزایا و معایب این روش

مزایای هیدروپنیک:

  • امکان پرورش گیاهان به روش هایدروپونیک در تمام نقاط وجود دارد.توليد ميوه و سبزي تازه در زمين هاي خشک، سنگي، باتلاقي و زمين هايي که به هر دليل غير قابل کشت هستند. همچنین بهره برداري از اماکن متروکه مثل انبار، گاراژ و غيره
  • تراکم در واحد سطح کشت هیدروپونیک بالاست.استفاده از اتاق هاي رشد براي جوانه زني و توليد گياهچه و كاهش فضاي رقابتي بين گياهان اين امكان را مي دهد كه تعدا بيشتري گياه در واحد سطح داشته باشيم. اين مزيت بخصوص در مكان هايي كه زمين و هزينه ساخت گلخانه بسيار زياد است، (مانندكشورهاي اروپايي) بسيار مورد اهمیت است.
  • کنترل شیمیایی ریشه و همچنین حفظ ونگهداری مواد غذایی آسان است. گزارشات نشان مي دهد كه افزايش توليد و بهبود كيفيت از نتايج تغذيه مطلوب است. از آنجا كه مديريت تغذيه در هيدروپونيك بهتر انجام مي گيرد. توليد افزايش می یابد.
  • بدليل عدم استفاده از خاك وجود بيماري هاي قارچي خاكزي و ساير پاتوژن هاي خاكزي در صورت استريل كامل مديا منتفي  است. ولي به هر حال اگر پاتوژن به هر نحو وارد مديا شود، ميتواند بشدت و سرعت وحشتناكي گسترش يابد.
  • صرفه جويي قابل ملاحضه در مصرف آب در مناطقی که آب کمياب است. از آنجا كه در اين كشت آب با هوا بطور مستقيم در تماس نيست، مقدار از دست دادن آب از طريق تبخير بشدت كاهش مي يابد. اگر چه اين امر در مصرف آب تاثير دارد، ولي رطوبت ايجاد شده حاصل از ورود آب بخار شده به هوا نيز وجود نخواهد داشت و براي تامين رطوبت گلخانه بخصوص در ماه هاي گرم، بايد دقت بيشتري كرد.
  • بازده بيشتر در توليد سبزيجات و گل هاي خارج از فصل در گلخانه
  • سهولت پيش بيني ميزان عملکرد به دلیل کنترل شریط محیطی
  • کيفيت بهتر محصولات
  • کاهش ميزان ابتلا به بيماري هاي ارگانيک و انگلي گياهان
  • کاهش میزان کار سنگین، کاهش هزينه نيروي انساني به علت حذف عملياتي که به خاک مربوط مي شود.
  • امکان کشت مداوم يک گياه معين در يک زمين ثابت بدون اينکه احتياج به آيش باشد.
  • سهولت کشت گياهان زينتي آپارتماني چه در منزل و چه در گلخانه به علت يکي شدن عمل آبياري و کود دهي و همچنين به علت کاهش فضاي لازم
  • در اين سيستم هيچگونه علف هرزي رشد نمي كند و گياهان حاصل از اين روش معمولاً سالم تر و زودرس ترند و فضاي كمتري را اشغال مي كنند.
  • اساس سيستم هيدروپونيك آب است، پس اين سيستم مي تواند كاملاً اتوماتيك باشد؛ مزيت اتوماتيك بودن سيستم اين است كه اگر باغبان براي مدت زيادي در گلخانه حاضر نبود، گياه از كمبود اب و مواد غذايي ، تلف نخواهد شد.

بايد در مورد بوته هاي رز در هلند همراه با استفاده از نور مصنوعي و كشت هيدروپونيك كاملا اتوماتيك و مدرن و گلخانه هاي فوق مدرن شيشه اي، تزريق دي اكسيد كربن و ساير فاكتورهاي رشد ، توليد هر بوته بين 15 تا 30 درصد افزايش مي يابد. كارشناسان تخمين مي زنند در گلخانه هاي پلاستيكي با سيستم مديريت بسيار خوب و كنترل دقيق دما و رطوبت بدون نور مصنوعي و تزريق دي اكسيد كربن، استفاده از سيستم هيدرو پونيك توليد را 12-8 درصد افزايش دهد.

معایب این روش:

  • مشکل تهویه
  • عدم وجود خاصیت تامپونی
  • سرمایه گذاری زیاد اولیه است. پمپ ها، تانك ها، وسائل كنترل و سيستم حمايت فيزيكي هزينه ها را چند ده دلار در هر متر مربع افزايش مي دهد. اگر به آنها سيستم نور مصنوعي و اتاق رشد نيز اضافه شود . هزينه بسيار بسيار بزرگي خواهد شد.
  • افزايش مصرف انرژي، پمپ ها، نور و سيستم كنترل انرژي اضافي را مصرف مي كنند كه جزء هزينه هاي جاري محسوب مي شود و باعث كاهش سود خالص مي گردد> .
  • نياز به مهارت هاي فني زيادي دارد: توليد كننده اي كه در سيستم هيدروپونيك توليد مي كند بايد پس زمينه قوي در علوم گياهي داشته باشد و تقريباً يك شيميست باشد. از آنجا كه سيستم تغذيه،تزريق كننده ها، پمپ ها و محاسبه گرها نيز نياز به تعمير، نگهداري و باز بيني دارند، وجود متخصص خبره محلي كه در زمان هاي خاص و بحراني بتواند بسرعت در سايت حاضر شده و پروژه را نجات دهد الزامي است.
  • ) نياز به كودهاي خالص با كيفيت بالا دارد: از آنجا كه در اين سيستم گياه در تماس مستقيم با محتويات كود است و ماده واسطه اي به نام خاك براي تحمل استرس وجود ندارد، هر گونه ناخالصي و يا نامحلول بودن باعث مي شود كه مصرف كود را غير ممكن كند. لذا تنها استفاده از كودهاي خالص با كيفيت بالا كه خواه نا خواه قيمت آنها چندين برابر كودهاي عادي است الزامي است.

 


فرمول تولید سبزیجات به روش هیدروپونیک

عناصر کم مصرف -راهنمای تهيه محلول غذايی برای کشت هيدروپونيک :
بر: غلظت مناسب بر در حدود 50 تا 10 mg/l در ماده خشک است.
علائم کمبود: کاهش رشد و آسيب قسمتهاي فوقاني گياه و ريشه
علائم زيادي : بي رنگي و لکه دار شدن حاشيه برگ ها و همچنين مرگ حاشيه برگ ها
غلظت بر در انواع محلول هاي غذايي در حدود 3/0 mg/l مي باشد. اسيد بوريک يکي از منابع تهيه بر است.
کلر: غلظت کلر در برگها حدود 15/0 درصد است. ميزان بيش از 1/0 براي اکثر ميوه جات زياد خواهد بود.
علائم کمبود: ازدياد نمک در محيط - علائم مسموميت سوختگي برگها يا حاشيه آنها و همچنين زردي بي موقع برگها است.
برخي از منابع تامين کلر عبارتند از : کلريد پتاسيم يا کلريد کلسيم - اگر غلظت کلر در محلول زياد باشد مانع از جذب يون هاي ديگر مانند نيترات مي شود.
مس: ميزان مطلوب مس در حدود 10 تا 2 mg/l در (ppm) ماده خشک است. مس در فتوسنتز و همچنين در ترکيب پروتئين کلروپلاست نقش دارد. مس بعنوان يک آنزيم فعال کننده شناخته مي شود.
علائم کمبود: توقف رشد گياهان و کلروز برگهاي پير از علائم کمبود مس است . همچنين در رشد محصولات ميوه اي تاثير مي گذارد و محصولات آنها از حالت طبيعي کوچکتر هستند.
غلظت مطلوب در محلول غذايي 001/0 تا 01/0 mg/l مي باشد. ميزان بيشتر از 4 mg/l در محلول غذايي باعث شيوع بيماري هاي قارچي مي شود.
منبع تهيه مس سولفات مس مي باشد.
عناصر اصلي و مهم:
نيتروژن: نيتروژن يکي از اجزاي موجود در پروتئين است که به صورت غذا در گياه ذخيره مي شود. نيتروژن معمولا در بخش هاي ديگري از سلول مثل کلروفيل و همچنين در ساختار آمينو اسيدها نيز وجود دارد.
علائم کمبود: روشن تر شدن قسمت هاي سبز گياه - تغيير رنگ برگ هاي پير به رنگ سبز روشن و علائم شديدتر رنگ برگ به زردي مي گرايد و سرانجام موجب مرگ برگ مي شود.
علائم زيادي: افزايش نيتروژن باعث توليد گياه پر آب و ضخيم و در نتيجه تغيير رنگ شاخ و برگ به رنگ سبز تيره مي شود. همچنين گياه نسبت به بيماري ها و آفات حساسيت زيادي پيدا مي کند. افزايش نيتروژن در محصولات ميوه اي باعث آسيب شکوفه و گل مي شود و کيفيت محصول را کاهش مي دهد.
بهترين ميزان براي يون هاي نيترات 75% و براي آمونيوم25% مي باشد. در سيستم هاي چرخه اي 5% آمونيوم از کل نيتروژن کافي است ولي در سيستم هاي غير چرخه اي يک درصد بيشتري احتياج است.
افزايش غلضت نيترات باعث کاهش تعداد تارهاي کشنده ريشه نيز مي شود. اگر منبع اصلي تامين نيتروژن آمونيوم باشد مي تواند گياه را مسموم کند. آثار اين مسموميت در ساقه و برگ ها توسعه پيدا مي کند و برگ ها به صورت پياله ظاهر مي شوند و همچنين بافت هاي آوندي خراب مي شوند. آمونيوم مانع از عملکرد کلسيم، که براي نگهداري ديواره سلولي لازم است مي شود در نتيجه گياه پژمرده مي شود. اگر شاخه هاي مبتلا شده را از وسط ستون ريشه اي ببريم يک محيط سياه و فاسد از بافت پيوندي را مشاهده مي کنيم. غلظت نيتروژن در اکثر فرمول هاي محلول غذايي بين 100 تا 200 mg/l است و نسبت نيترات به آمونيوم در حدود 3 يا 4 به 1 است .
منابع نيتروژن عبارتند از : منو يا دي هيدروژن فسفات آمونيوم به عنوان معمولي ترين منبع تهيه آمونيوم مي باشد. ولي در کل از نيترات کلسيم ، نيترات پتاسيم و اسيد نيتريک براي تهيه نيترات و از نيترات آمونيوم براي تهيه آمونيوم استفاده مي شود .
فسفر: ميزان فسفر در گياهان از 2/0 تا 5/0 درصد در ماده خشک تغيير مي کند.

 


کشت بدون خاک در منازل و محیط های اداری

 

کاشت گياه به چند صورت بذر، غده، ريشه، نهال و قلمه صورت مي کيرد. براي اين منظور ابتدا محل بستر کشت را که از پرليت و يا ماسه و يا تواما پر شده با محلول غذايي بسيار رقيق و حتي با آب تنها کاملا خيس نموده آنگاه بذر را کاشته و روي آنها با همان مواد مصنوعي بستر 2 تا 3 سانتيمتر پوشانده مي شود. اگر قرار است غده، ريشه، نهال يا قلمه کاشته شود محل آنها را کمي گود کرده تا براحتي در جاي خود مستقر شود. آنگاه اطراف آن بميزان 2 تا 3 سانتيمتر از مواد مصنوعي بستر پر مي گردد. براي آبياري بذر و يا نهال هاي کاشته شده گل ها مي توان چند روزي آنها را تا استقرار کامل با آب تنها آبياري نمود و همين شيوه را ميتوان براي کاشت بذر و نهال سبزيجات بکار بست، با اين تفاوت که با شروع رشد رويشي آنها بخصوص در مورد گياهان نور پسند بايستي آوند کشت را در محلي مستقر نمود که از نظر تابش نور مشکلي نداشته باشد و حداقل نور مورد نياز روزانه به گياهان کاشته شده بتابد يا از نور مصنوعي استفاده گردد. در صورتيکه براي اغلب گل هاي آپارتماني بعلت عدم نياز به نور مستقيم خورشيد آوند کشت را مي توان در سايه و هر نقطه مناسب از منزل نگهداري نمود.
براي تهيه انواع نشاء چون بصورت متراکم تهيه مي گردد لازم است مسير کاشت پيوسته و فواصل بين رديف هاي کشت نيز کوتاهتر باشد. همچنين بستر ها را مي توان بصورت ناوداني و به عرض و عمق 5 تا 10 سانتيمتر و طول دلخواه تهيه و فضاي آنها را از پشم سنگ مخصوص کشت هيدروپنيک پر نمود، آنگاه بذر کاري کرد. همچنين مي توان از مکعب هاي فشرده شده پشم سنگ استفاده نمود که در اين حالت در زمان انتقال نشاء مکعب ها همراه نشاء منتقل مي گردند.
اينگونه مکعب ها کوچک قابل جايگذاري در بستر هاي کاشت اصلي مي باشند ولي از همين مکعب هاي پشم سنگ نوع بزرگتر و فشرده تر تهيه شده اند که اطراف و کف آنها با لفاف هايي پوشيده شده و به عنوان بستر اصلي تا پايان رشد گياه به تنهايي باقي مي مانند.

بالای صفحه

 


تاریخچه توت فرنگی

توت فرنگی میوه ای نسبتا جدید است که تا 250-300 سال قبل به این شکل امروزی وجود نداشت و بیشتر موارد استفاده دارویی داشته است. در قرن چهاردهم در فرانسه توت فرنگی های وحشی از جنگل به زمین زراعتی منتقل شد و از آن به عنوان یک گیاه اهلی استفاده گردید. در جنگلهای شمال ایران توت فرنگی وحشی بطور فراوان یافت می شود. بنظر می رسد که اولین رقم اصلاح شده در زمان صدارت اتابک اعظم از فرانسه به ایران آمد و به نام اتابکی خوانده شد
مشخصات گیاه شناسی و ارقام موجود توت فرنگیتوت فرنگی از جنس فراگاریا و گونه رژا بوده که امروزه از گونه های شیلنسیسو ویرجینیا و هیبرید بین ایندو یعنی اناناس استفاده زراعی می گردد
عموما گیاهانی علفی باساقه های رونده یا استولون هستند.برگها مشتمل بر سه برگچه خشن و کرک دار برنگ سبز تیره بوده که در برخی از ارقام شفاف می باشند.>ساختمان گل شامل 5 گلبرگ سفید که در قسمت تحتانی خود به یک زائده کوچک متصل است، کاسه گل شامل 5 کاسبرگ سبز رنگ بوده که در قسمت تحتانی تقریبا به یکدیگر جوش خورده می باشند. تعداد کاسبرگها در برخی از ارقام زراعتی ممکن است بیش از 5 عدد باشد. پرچمها به تعداد 20 عدد یا کمی بیشتر یا کمتر است. مادگی به تعداد زیاد و بصورت مارپیچی بر روی نهنج قرار گرفته است و در مجموع و همراه با نهنج فرم نسبتا کشیده ای را تشکیل می دهد. مادگی از فندقه های جدا از یکدیگر که هر کدام دارای تخمدان با شکل راست و کوتاه می باشد تشکیل شده است. در هر تخمدان یک تخمک وجود دارد و در واقع بذر به تعداد فندقه ها تولید می شود. گل در واقع دو چنسه و پس از تلقیح گلبرگها ریزش کرده و نهنج بتدریج رشد و گوشتی شکل می گیرد و میوه بمرور زمان آبدار شده و از حالت اسیدی به قندی تبدیل می شود. اگر لقاح ناقص باشد تعداد فندقه ها محدود و چه بسا تقارن میوه حفظ نمی شود.
ارقام توت فرنگی به گروه ارقام بهاره یعنی بوته هایی که در سال یکبار میوه می دهند و ارقام چهار فصله که در سال بیش از یکبار میوه می دهند، تقسیم می گردند. مهمترین ارقام بهاره عبارتند از گورلا، آلیسو، تیوگو، رد گانتلت، اسیتا، کاتس کیل، فرسنا
ارقام چهار فصله: این ارقام بسیار قوی الرشد و خزنده بوده و از اواخر اردیبهشت تا اواخر تابستان و گاهی اوایل پاییز میوه می دهند. میوه ها ریز و به تعداد زیادتری در هر بوته تولید می شوند. ارقام چهار فصله ماننداسترا، هومی جنتو می باشد .
ازدیاد توت فرنگی: ازدیاد بطریق جنسی و غیر جنسی صورت می گیرد.
الف)ازدیاد جنسی: ازدیاد توت فرنگی بوسیله بذر مخصوص ارقامی است که طبیعتا تولید ساقه رونده نمی کنند و یا ارقامی که ساقه های رونده کمی دارند و همچنین جهت تولید ارقام جدید از روش ازدیاد بذری استفاده می شود.
ب) ازدیاد غیر جنسی: در ازدیاد غیر جنسی که تقسیم بوته خوانده می شود بوته هایی را که خوب رشد کرده و قوی هستند پس از خارج کردن از زمین به چند بوته کوچکتر که هر کدام دارای مقداری ریشه می باشند تقسیم کرده و سپس آنها را در محل اصلی نشاء می کنند. در این روش باید از بوته های سالم پایه های مادری استفاده گردد. روش ازدیاد از طریق ساقه های رونده بدین صورت می باشند که پس از ریشه دار شدن ساقه های رونده در تابستان از بوته مادری جدا و در محل سایه نشاء کرده و سپس در فصل پاییز بوته های انتخابی را به زمین اصلی انتقال می دهند.
شرایط خاک و شرایط محیطی رشد توت فرنگی:توت فرنگی گیاهی است که در خاکهای مختلف تقریبا سازگار است با این وجود خاکهای عمیق نرم با بافت شنی رسی را ترجیح می دهد. بهترینPH مناسب برای توت فرنگی 5/5 تا 5/6 می باشد. اگر میزان آهک خاک از حد مجاز بیشتر باشد عارضه کلروز یا زرد شدن برگها بروز خواهد کرد. از لحاظ آب و هوا در شرایط مرطوب و شرایط نسبتا گرم محصول دهی مناسب خواهد داشت. در شرایط گرم و مرطوب باید آب کافی در اختیار گیاه قرار گیرد و همچنین ارقام مقاوم به گرما انتخاب گردد. در ارتفاع 400 تا 800 متری از سطح دریا می تواند رشد مناسبی داشته باشد. نیمه مقاوم به سرما بدون پوشش کاه و کلش می تواند تا 5- درجه سانتی گراد را تحمل نماید ولی با پوشش ویژه تا -18 درجه سانتی گراد را متحمل است. از نظر نیاز سرمایی جزء گیاهان کم نیاز به سرما تقسیم بندی می شود بطوریکه در 200 تا 400 ساعت دمای کمتر از 7 درجه سانتی گراد نیاز سرمایی و ناچیز آن منتفی می گردد. سطحی بودن ریشه ها که معمولا تا عمق 15 تا 20 سانتی متری خاک توزیع می گردد گیاه را حساس به کم آبی می کند. جهت تولید محصول بهاره باید از ارقامی استفاده گردد که طالب روزهای کوتاه و نیاز دمایی پائین تری باشند تا گل انگیزی و محصول دهی آنها بخوبی انجام گیرد.
در ارقام 4 فصله روز کوتاهی یا روز بلندی و همچنین پائین بودن و بالا بودن درجه حرارت زیاد مطرح نیست و این گروه از توت فرنگیها معمولا در شرایط مختلف براحتی گل می دهند.
پیش رس کردن توت فرنگی: توت فرنگی طبیعتا از میوه های نوبرانه و از اولین میوه های است که در بهار به بازار عرضه می شود. در حالت معمولی و در مناطق معتدل زمان برداشت میوه در اواخر اردیبهشت ماه تا اوایل تیر است ولی امروزه با فن آوری های خاصی می توان زمان رسیدن میوه را به جلو انداخت. به عبارت دیگر می توان با استفاده از وسائل و امکانات امروزی اقدام به پیش رس کردن و تولید توت فرنگی خارج از فصل نمود و عرضه توت فرنگی را مدت طولانی تری ادامه داد . البته هزینه های اضافی که برای پیش رس کردن ایجاد می شود به علت قیمت بیشتری که محصول نوبرانه دارد جبران خواهد شد.
پیش رس کردن توت فرنگی در گلخانه: مطمئن ترین وسیله برای پیش رس کردن استفاده از گلخانه است. مشکل استفاده از گلخانه در درجه اول هزینه سنگین احداث گلخانه و نیاز به تخصص و تجربه کافی برای کشت توت فرنگی در گلخانه است.
برای این منظور می توان نشاء توت فرنگی را ابتدا اواسط تیرماه تا اوایل شهریور در خزانه انتظار کشت کرد و 5-7 کیلوگرم در هر صدمتر مربع از کودهای کامل ازت - فسفر - پتاس به نسبت 17 - 12 - 12 به عنوان کود پایه به زمین خزانه دارد. پس از تولید ریشه های قوی در نشا بوته ها شروع به ایجاد ساقه های رونده می نمایند. با سرد شدن هوا بوته ها تحت تاثیر نور و درجه حرارت پائین قرار گرفته و گل در آنها تشکیل می شود. در آبان و آذر بوته ها را به گلخانه حمل کرده و در بستر کاشت به فاصله 30 تا 25 سانتی متر کشت می نمایند.
در گلخانه نیز مقدار 5-3 کیلوگرم کود کامل شیمیایی در 100 متر مربع به بستر داده می شود. درجه حرارت گلخانه را ابتدا روی 8 - 12 درجه سانتی گراد تنظیم کرده و با افزایش شدت نور درجه حرارت را نیز زیاد می کنند و به 15 - 20 درجه سانتی گراد می رسانند. البته می توان درجه حرارت را به 8 درجه سانتی گراد کاهش داد.بلافاصله پس از کاشت بایستی به اندازه کافی آبیاری نمود. در آبیاری توت فرنگی گلخانه ای باید دقت شود که زمین بطور یکنواخت مرطوب گردد. به منظور جلوگیری از خطر پوسیدگی میوه در اثر رطوبت زیاد باید گلخانه را به موقع تهویه کرد و بوسیله حرارت خشک رطوبت زیادی را کاهش داد. برای انجام عمل گرده افشانی و تلقیح بهتر گلهای توت فرنگی در گلخانه می توان برای هر 1000 متر مربع سطح زیر کشت یک کندوی زنبور عسل در گلخانه قرار داد.

 

+ نوشته شده در  شنبه یکم آبان 1389ساعت 13:14  توسط محسن  | 

توت فرنگي : strawberry

  نام علمي : Fragaria sp.و از خانواده Rosaceae و نام انگليسي Strawberry

              توت فرنگی                        
توت فرنگي گياهي است علفي و چند ساله كه بومي جنگلهاي اروپاست و از قرن چهاردهم نوع وحشي آن بواسطه خواص دارويي آن معرفي شده است. در قرن 18 بين دو واريته اروپايي و آمريكايي دو رگ گيري انجام شد و اجداد توت فرنگي هاي درشت ميوه امروزي بوجود آمدند و در زمان صدارت اتابك اعظم توت فرنگي اصلاح شده به ايران وارد شد و در نقاط مختلف كشور كشت شده است. (رقم اتابكي). اخيراً هم ارقام مختلف و متنوعي از آن وجود دارد كه برخي ارقام بهاره و برخي ارقام چهار فصله هستند. ارقام بهاره عبارتند از : اتابكي، آرمو، توري و تيوگا و ... كه مناسب كشت در مزرعه مي باشند. ارقام چهار فصله مناسب كشت هاي گلخانه اي عبارتند از :  كاماروسو، گاويوتا،  سيلوا و ...
                                         گل توت فرنگی

سطح زير كشت آن در ايران حدود 2300 هكتار بوده كه عمده آن در استان كردستان مي باشد. در شهرستان خوانسار كشت مزرعه اي بسيار ناچيز و پراكنده است و كشت گلخانه اي آن حدود 1 هكتار است.
موارد مصرف و خواص دارويي توت فرنگي :
1- مصرف ميوه بصورت تازه خوري، پودر و يخ زده
2- مصارف دارويي از قبيل : رفع تنگي نفس و سرفه هاي خشك، درمان تصلب شرائين، درمان اختلالات كليوي، تقويت قلب، درمان درد مفاصل و روماتيسم، درمان اسهال، كاهش دهنده فشار خون و ...
قسمت هاي مصرفي : ميوه ، برگ ، ريشه
شرايط آب و هوا :
اين گياه در برابر سرما نيمه مقاوم است و نياز سرمايي آن حدود 200 تا 400 ساعت دماي كمتر از 7 درجه سانتيگراد مي باشد و در زمستان اگر روي آن پوشيده شود تا دماي 18- درجه سانتيگراد را تحمل خواهد كرد.
وضعيت آب و خاك :
Ec مناسب آن حدود 1 دسي زيمنز بر سانتيمتر است. از نظر ميزان آب مورد نياز جزء گياهان پر آب است. خاكهاي سبك شني با مواد غذايي فراوان و زهكشي خوب مناسب كاشت توت فرنگي مي باشد. PH مناسب خاك حدود 6 تا 7 را مي پسندد.
روش تكثير :
ازدياد توت فرنگي توسط استولون (رانر) مي باشد بــدين ترتيب كه در بهار يا پاييز بوته هاي جــديد را كه ريشه دار باشند به زمين اصلي انتقال ميدهند. فاصله كاشت بوته ها حدود 40 سانتيمتر مي باشد كه بصورت جوي و پشته اي انجام ميگيرد. تراكم كاشت آن حدود 31250 بوته در هكتار است. در كشت هاي گلخانه اي در مترمربع حدود 6 بوته كشت میشود.         
برداشت :
برداشت توت فرنگي در مزرعه بايستي صبح يا عصر انجام شود و ميوه كاملاً قرمز شده باشد و بايستي بلافاصله پس از برداشت محصول را خنك بسته بندي نموده و به بازار مصرف ارسال كرد.

                             بوته توت فرنگی

در ارقام گلخانه اي هم در طول سال بطور مرتب برداشت انجام مي شود.
عملكرد : ميزان توليد توت فرنگي در شرايط مزرعه اي در ايران حدود 5 تا 7 تن در هكتار است در حاليكه در كشت هاي گلخانه اي (ارقام هميشه بارور) حدود 80 تا 100 تن در هكتار مي باشد.
آفات مهم توت فرنگي :
شته، كنه، سرخرطومي جوانه، زنجره، سن، تريپس، طوقه بر و ...
بيماريهاي مهم توت فرنگي :
لكه برگي، بلايت برگ، سفيدك پودري، پوسيدگي سياه ريشه، پوسيدگي ناشي از بوتريستي، نماتود و ..
كاشت و پرورش نشاء توت فرنگي واريته كاماروسو (يكي از ارقام چهار فصله مناسب كشتهاي گلخانه اي)
كاماروسو يكي از ارقام چهار فصل و بسيار مهم توت فرنگي در جهان است. زود رس و داراي ميوه هاي درشت و سفت ميباشد. وزن متوسط هر ميوه حدود 30 تا 40 گرم است. عملكرد هر بوته 700 گرم در سال است. داراي برگهاي بزرگ و پهن مي باشد. اين رقم مناسب كشت هاي گلخانه اي است .

شرايط عمومي مناسب جهت كشت و پرورش
 درجه حرارت مطلوب در شبانه روز 15 تا 25 درجه سانتيگراد
 رطوبت نسبي بالاي 40 درصد
 خاكهاي شني يا رسي شني با زهكشي مناسب
 كيفيت آب در حد 800 ميكرو موز (حداكثر 1100 ميكروموز)
 اسيديته يا PH  خاك در حد 5/6 تا 5/7
 فاصله بوته ها حدود 40 سانتيمتر بصورت جوي و پشته اي
 تراكم بوته حدود 6 بوته در متر مربع
 مقاوم به آفات و بيماريها مي باشد
 استفاده ازمالچ (خاكپوش) روي بستر كشت جهت جلوگيري از توسعه آفات و بيماريها و علفهاي هرز
 حذف دستكها (رانرها) جهت تقويت ميوه دهي بوته ها
 استفاده از كودهاي كامل (عناصر ميكرووماكرو) در تغذيه گياه
 انجام آبياري مناسب (آبياري قطره اي به منظور كاهش آلودگيها در گلخانه)
 دارا بودن نياز نوري بالاتر نسبت به ساير محصولات سبزي و صيفي گلخانه اي
 در روزهايي كه بيشتر از 13 ساعت نور به آن تابيده شود به جاي گلدهي، ساقه خزنده مي دهد و باردهي آن كاهش مي يابد.براي انجام عمل گرده افشاني و تلقيح بهتر گلهاي توت فرنگي در گلخانه مي توان براي هر 1000 متر مربع سطح زير کشت يک کندوي زنبور عسل در گلخانه قرار داد

 

عكسهایی دیدنی از برداشت توت فرنگی در مازندرانآفات توت فرنگی

نام آفات : شته ها ، حشرات تف انداز ، سن ها ، کنه های عنکبوتی ، لوله کننده های برگ ، سرخرطومی ها .


آفت کش مورد مصرف :
حشره کش ها :
متوکسی کلر + مالاتیون

زمان سم پاشی :
قبل از شکوفه دهی
درست در زمان شروع ظهور اولین غنچه ها در فصل بهار.

 

بطور كلي علائم كمبود عناصر غذايي در گياه توت فرنگي به شرح زير مي باشد :

ازت : برگهاي مسن به رنگ سبز روشن درآمده و در ادامه برگها ، دمبرگها و كلاهك ميوه ها به رنگ مايل به قرمز در آمده و برگهاي جوان برعكس با كمبود ازت سبزتر مي شوند . حد بحراني ازت در برگ توت فرنگي 2.5% و حد مطلوب آن 4%– 2.5% مي باشد .

گوگرد : علائم كمبود گوگرد تفاوت بسيار اندكي با علائم كمبود ازت دارد و تمام برگهاي گياهاني كه داراي كمبود گوگرد هستند ، هم برگهاي جوان و هم برگهاي مسن بطور غيريكنواخت زرد رنگ شده و در مراحل پيشرفته نواحي نكروزه به روي پهنك برگها توسعه مي يابد .

موليبدن : علائم اوليه كمبود بسيار مشابه با علائم كمبود ازت است . با اين حال برخلاف علائم كمبود ازت ، نواحي نكروزه در نهايت مانند كمبود گوگرد در پهنك برگها توسعه يافته و بدنبال آن به طرف كناره هاي بالاتر پهنك گسترش مي يابند .

فسفر : پهنك برگهاي پائين تر به رنگ قرمز مايل به ارغواني در مي آيد . حد بحراني فسفر در برگ توت فرنگي 0.25% و حد مطلوب آن 1% – 2.5% مي باشد .

پتاسيم : قهوه اي شدن و خشك شدن كناره هاي فوقاني پهنك برگها . حد بحراني 1.3% و حدمطلوب 3% - 1.3% پتاسيم در تغذيه توت فرنگي اهميت زيادي داشته و مصرف كافي آن موجب افزايش قند وبهبود مزه ميوه شده و ويتامين ث و قابليت نگهداري آن را افزايش مي دهد.

منيزيم : قهوه اي شدن كناره هاي بالايي پهنك برگ و سپس توسعه يافتن آن به نواحي بين رگبرگي كه اين لكه هاي كلروزه در نهايت به لكه هاي نكروزه تبديل مي گردند . حد بحراني 0.25% و حد مطلوب 1% - 0.25%

كلسيم : سوختگي انتهايي برگ ، پيچيده و چروكيده شدن برگها ، انتهاي شاخسارها قادر به رشد عادي نبوده و برنگ سياه در مي آيند . تشكيل پوشش متراكمي از فندقه ها در بخشي و يا در تمام ميوه كه داراي بافت سختي بوده و مزه اسيدي دارد . حد بحراني 1% و حد مطلوب 2.5% - 1%

بر : علائم كمبود بر و كلسيم در مراحل اوليه رشد مشابه است . هر دو برگهاي جوانتر را تحت تأثيرقرارداده ، چروكيدگي و سوختگي انتهايي را توليد كرده و موجب بدشكلي ميوه مي گردند . كمبود بر سبب كاهش توليد دانه گرده شده ، فضاي بين فندقه ها را كاهش داده و به ميزان زيادي سفتي ميوه را افزايش مي دهد . حد بحراني بر در برگهاي توت فرنگي ppm 25 درحد مطلوب آن 50 – 25 ppm مي باشد .

آهن : زرد شدن و كلروز پهنك برگهاي جوان در حاليه رگبرگها سبزرنگ باقي مي مانند . حدبحراني ppm 50 و حد مطلوب ppm 200-50

روي : كمبود روي را مي توان به سادگي از طريق هاله سبزرنگي كه در امتداد كناره هاي دندانه دار شده پهنك برگهاي نابالغ جوان ظاهر مي شود تشخيص داد . پهنك برگها باريك شده و در كمبود شديد كاملا" كشيده و طويل مي گردند . حد بحراني ppm 20

منگنز : رگبرگهاي اصلي به رنگ سبز تيره باقي مانده و نواحي بين رگبرگي به رنگ سبزروشن تا زرد درآمده و بدنبا‌‌ل آن كناره هاي پهنك برگ بطرف بالا بصورت سطحي مي سوزد . حد بحراني ppm 30

مس : رنگ سبز روشن در پهنك برگهاي نابالغ جوان مشابه با علائم اوليه كمبود گوگرد كه به تدريج نواحي بين رگبرگي و رگبرگها بجز يك پهنا از كناره هاي برگ كه سبز رنگ باقي مي ماند برنگ سفيد در مي آيند . حد بحراني  ppm 5

 عكسهایی دیدنی از برداشت توت فرنگی در مازندران

 

 

موقعیت و آب و هوا :

به علت زود بار ور شدن گل های توت فرنگی در بهار باید بوته ها در جایی کاشته شوند که سر مایی دیر رس بهاره به آنها صدمه نزند.

زمین مورد استفاده برای کاشت باید رو به جنوب باشد چون زودتر گرم می شود .

این گیاه به آب فراوان احتیاج دارد مخصوصا در دوره  رسیدن میوه , در غیر این صورت میوه ها کوچک باقی میمانند .

زمان کاشت :

توت فرنگی را از اواخر پاییز که در حال نیمه  خواب است تا اوایل بهار قبل از بیدار شدن گیاه از خواب میتوان جابجا نمود و در محل دیگری کاشت . بنا براین کاشت پاییزه و بهاره آن امکان پذیر است .

در صورتی که کاشت پاییزه باشدمحصول  ,  تابستان سال آینده به دست می آید و اگر گیاه در بهارو قبل از بیدار شدن از خواب زمستانه کاشته شود گل هایی که چند هفته بعد از کاشت روی بوته ظا هر میشود , بهتر است چیده شوند تا گیاه قویی شود .

این بوته ها در بهار سال بعد داده و در تابستان میتوان از آنها محصول برداشت نمود. جوانه های گل در فصل پاییز به کوتاه شدن طول روز به وجود می آیند ولی به علت سرمای زمستانه , گل ها تا فصل بهار ظاهر نمی شود .

مشخصات بوته :  

گیاهی که برای کاشت انتخاب می شود باید عاری از هر نوع مرض ودارایی ریشه های قویی و سالم باشد و ( رنگ ریسشه ها روشن باش . )

ریشه توت فرنگی افشان , ظریف و سطحی است و بیشتر در عمق 20 تا 30 سانتی متر خاک فعالیت می کند .

نوع خاک :

خاک های سبک شنی با مواد غذایی فراوان و زهکشی خوب مناسب کاشت توت فرنگی است .

عملیات تهیه زمین :

اوایل پاییز یا بهار,  زمین را شخم و دیسک زده و سپس ازکود های حیوانی و شیمیایی و مقدار 10 تن درهکتار کود حیوانی پوسیده با خاک مخلوط کرده و تاکید بر آزمایش خاک به مقدار  100 -80 کیلو ازت خالص در سه مرحله , 150-100 کیلو پتاس خالص و 80-60 کیلو فسفر در هکتار استفاده می شود سپس با نحر کن جوی های به عرض 40 سانتی متر و پشته های به عرض 80 سانتی متر ایجاد می کنند .

در سال اول قبل از کاشت , کود فسفر و پتاسه و نصف مقدار کود اوره قبل از دیسک زنی به خاک داده می شود و بقیه کود اوره قبل از گلدهی و بعد از برداشت محصول در دو نوبت به خاک افزوده شده و سپس آبیاری میشود .

طریقه کاشت :

در موقع کاشت خاک باید مرطوب باشد و بلافاصله بعد از کاشت , مزرغه را آبیاری کردو کاشت بوت ها در خاک خشک سبب از بین رفتن تعدادی از آنها می شود . هنگام کاشت باید تمام برگ های پیر بوته های توت فرنگی را قطع کرد و ریشه ها را از هم جدا نمود , سپس اقدام به کاشت کرد . اگر گیاهی زیاد عمق کم کاشه شود بوته به علت خشکی زیاد صدمه می بیند.

 معمولا بوته ها را به فاصله 40 سانتی متر از یکدیگر در روی پشته ها می کارند و به طور تقریبی تراکم بوته در هکتار طبق روش بالا حدود 31250بوته برآورده می شود .

مراقبت های لازم بعد از کاشت :  

1-     پوشاندن خاک به وسیله کاه یا خاک اره موموجب می شود که میوه با خاک به طور مستقیم تماس نداشته باشد و رطوبت خاک نیز به خوبی حفظ شود .

 

بیماری لبه زرد خفیف توت فرنگی (Strawberry mild yellow edge )

این بیماری روی گونه Fragaria vesca ایجاد می شود.

نشانه های اولیه بیماری عبارتند از رو خمشی برگهای تازه روییده  و لکه های کلروزی کوچک روی رگبرگهای ثانویه که به تدریج نشانه های بیماریبیشتر می شود و بافتهای آلوده بتدریج نکروزه می شوند.بافت مردگی بین رگبرگها نیز ادامه می یابد و سرانجام تمام برگ از بین می رود.

این بیماری توسط ویروس لبه زرد خفیف توت فرنگی (Strawberry mild yellow edge virus) ایجاد می شود. این ویروس از گروه پوتکس ویروس است که خمش پذیر است و ژنوم آن ssRNA است.

این ویروس را می توان به روش الایزا و واکنش زنجیره ای پلی مراز ترانکسریپشن معکوس ایمینو کاپچر ردیابی و جدا کرد.

در مزرعه این ویروس توسط شته های Chaetosiphon thomasi، C. fragaefolii و C. Jacobi به روش تکثیری منتقل می شود.

کنترل بیماری :

برای کنترل بیماری با شته و استفاده از مواد عاری از ویروس و همچنین کشت مریستم انتهایی مناسب اند

 

 

 

لکه برگي توت فرنگي : strawberry leaf spot

 

لکه هاي قرمز مايل به ارغواني در روي برگها ظاهر مي شود که مرکزشان خاکستري رنگ است. روي لکه ها هاگهاي قارچ را مي توان مشاهده کرد لکه ها به يکديگر مي پيوندند و فضاي بيشتري از برگ را آلوده مي کنند. اين لکه ها ممکن است بر روي گلها و دمبرگها نيز ايجاد شوند و سبب ايجاد اثرات منفي زياد در توان و قدرت گياه مي شوند عامل بيماري قارچي است که مي تواند زمستان را در خاک سپري کند و در بهار فعاليت خود را آغاز کند، راه مقابله تنها از بين بردن گياهان و برگهايي است که تحت تأثير عامل بيماري قرار گرفته اند.  

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم مهر 1389ساعت 10:43  توسط محسن  | 

 

اثر توت فرنگی در پیشگیری از بیماری های قلبی

توت فرنگی، میوه ای شبیه توت است ولی كمی درشت تر، رنگش قرمز و طعم آن ترش و مطبوع است. بوته اش كوتاه و دارای برگهایی درشت و ساقه هایی باریك و خزنده است كه روی زمین می خوابد و ریشه می دواند.

توت فرنگی به صورت وحشی و اهلی می روید و به اسامی چپلك، چپالك، شالكه و چلم نیز خوانده می شود.

این میوه به حالت خود رو در بعضی نواحی شمالی ایران وجود دارد و بعضی اوقات به دلیل خوش طعمی میوه آن را به طور مصنوعی پرورش می دهند.

میوه توت فرنگی به صورت، قرمز، گوشت دار و دارای هسته های ریزی است كه از ماه اردیبهشت پدیدار می شود و تا آخر مرداد دوام می آورد.

قسمت هایی كه از بوته توت فرنگی مورد استفاده قرار می گیرند، عبارتند از: میوه ، برگ و ریشه .

از دیر باز همه قسمت های این گیاه مصرف دارویی داشته است و از برگ و ریشه آن كه حاوی مقدار قابل ملاحظه ای تانن است به عنوان ضد اسهال وادرارآور استفاده می شده است.

توت فرنگی به صورت های گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد: خام، جوشانده، مربا، شربت و بستنی.

خواص تغذیه ای توت فرنگی و اثر آن در سلامتی انسان :

توت فرنگی منبع خوبی از فیبر، ویتامینC، فولات، پتاسیم و آنتی اكسیدان ها می باشد كه این مواد مغذی باعث می شوند توت فرنگی بعنوان یك جایگزین شیرین، باعث افزایش سلامت قلب، كاهش خطر ابتلا به انواع سرطان و در كل ارتقاء سلامتی بدن شود.همچنین دارای املاح كلسیم، آهن و فسفر می باشد. از مواد موثر مهم آن می توان تانن، موسیلاژ، قندهای مختلف، سالیسیلات ها و به خصوص اسیدهای میوه را نام برد.

توت فرنگی سرشار از ویتامین و فاقد چربی اشباع است و كالری كمی دارد.یك واحد توت فرنگی معادل 8 عدد است كه 50 كالری انرژی دارد.

توت فرنگی مانند سایر توت ها مثلشاه توت، توت سفید، تمشك و... پاك كننده روده و مثانه است.

تحقیقات اخیر نشان داده است، دریافت روزانه یك واحد توت فرنگی باعث افزایش قابل توجهی در مقدار فولات خون شده و نیز فشار خون بالا را كاهش می دهد . فولات، مقدار هموسیستئین خون را كاهش می دهد. هموسیستئین اسید آمینه ای است كه در مقادیر زیاد باعث مسدود شدن رگهای خونی می شود.

همچنین توت فرنگی دارای مقادیر بالایی از آنتی اكسیدان ها مثل الاژیك اسید و آنتوسیانین(رنگدانه قرمز) است كه در پیشگیری از بیماری های قلبی موثرند.

 این مطالعات اهمیت مصرف توت فرنگی را در برنامه غذایی بعنوان عامل بهبود عملكرد سیستم قلبی-عروقی نشان می دهد.

همچنین مطالعات قبلی نشان داده بود كه باعث بهبود عملكرد حافظه و كنترل آرتریت روماتوئید( التهاب مفاصل) می شود.

از دیگر خواص توت فرنگی می توان به موارد زیر اشاره كرد :

- مصرف این میوه علاوه بر وجود انواع ویتامین، املاح و آب كه هر كدام اثرات خود را بر بدن اعمال می  كنند دارای خاصیت تقویت كننده، ملین و خنك كننده نیز می باشد.

- توت فرنگی از تصلب شرائین جلوگیری می نماید.

- توت فرنگی اشتها آور است و ادرار را زیاد می كند.

- دم كرده برگ توت فرنگی در زیاد كردن ادرار و شیر بانوان مفید است.

- دم كرده برگ توت فرنگی یا میوه توت فرنگی می تواند نقرس و سنگ های مثانه را معالجه كند.

- املاح معدنی موجود در توت فرنگی خاصیت مسهلی به آن بخشیده است، زیرا این املاح عضلات روده را به انبساط و انقباض وادار می كند و به همین جهت توت فرنگی برای درمان یبوست مؤثر است.

- اگر توت فرنگی را له كنید و در آب بریزید، نوشابه ای به دست می آید كه برای درمان تب هایی كه با بیماریهای التهابی همراه می باشد، بسیار مفید است.

- توت فرنگی به علت داشتن آهن و ویتامینC در خونسازی بدن مؤثر است.

- توت فرنگی به علت دارابودن مقادیر كافی كلسیم و فسفر، در رشد و نمو كودكان و نوجوانان ، استحكام دندان ها و ترمیم شكستگی استخوان ها بسیار مؤثر است.

مصرف روزانه 5 واحد میوه و سبزی، احتمال ابتلاء به سرطان را كاهش می دهد.

مطالعات جدید نشان می دهد مصرف روزانه 9 یا 10 واحد میوه و سبزی به همراه 3 واحد لبنیات كم چرب، در كاهش فشار خون بالا بسیار مؤثر است.

ما در اینجا به عنوان یادآوری و آشنایی شما مقادیر واحدهای میوه ، سبزی و لبنیات را بیان می كنیم كه شامل موارد زیر است:

1 واحد سبزی = 1 لیوان سبزی خام خرده شده ( 1 لیوان سالاد ) یا نصف لیوان سبزی پخته.

 1 واحد میوه  = 1 عدد میوه متوسط مثل یك سیب متوسط  یا  4/3 لیوان آب میوه.

1 واحد لبنیات = 1 لیوان شیر یا یك لیوان ماست یا  2 لیوان دوغ یا 2 لیوان بستنی.

ارزش تغذیه ای یك لیوان(149گرم) توت فرنگی :

45 كیلوكالری

انرژی

1 گرم

پروتئین

5/10 گرم

كربوهیدرات

6/0 گرم

چربی

3/3 گرم

فیبر

3 معادل رتینول (RE)

ویتامینA

5/84 گرم

ویتامینC

1/0 میلی گرم

ویتامینB1

1/0 میلی گرم

ویتامینB2

4/0 میلی گرم

ویتامینB3

1/0 میلی گرم

ویتامینB6

1/0 میكروگرم

ویتامینB12

4/26 میكروگرم

فولات

2 میلی گرم

سدیم

21 میلی گرم

كلسیم

6/0 میلی گرم

آهن

247 میلی گرم

پتاسیم

2/0 میلی گرم

روی

16 میلی گرم

منیزیوم

مقایسه توت فرنگی با چند میوه دیگر از نظر بعضی مواد مغذی :

در جدول زیر مقدار فولات، پتاسیم، ویتامینC ، فیبر و قند موجود در توت فرنگی با چند میوه دیگر مقایسه شده است. همانطور كه مشاهده می شود مقدار فولات ، ویتامینC و پتاسیم در آن بالاست و نیز دارای قند كمی می باشد.

قند(گرم) فیبر(گرم) ویتامینC(میلی گرم) پتاسیم(میلی گرم) فولات( میكروگرم) میوه

7

3

84

210

34

توت فرنگی

14

4

7

150

4

سیب با پوست

22

1

6

266

6

انگور

17

4

13

504

28

موز

13

3

74

252

42

پرتقال

* مقادیر داده شده بر حسب یك واحد از میوه ها است.

** مقدار فولات بر حسب مقدار فولات غذایی است.

تذكراتی در مورد مصرف توت فرنگی :

نكته مهمی كه در مورد توت فرنگی باید در نظر داشت این است كه اولاً به علت تماس میوه ها بر روی زمین، خاك و كود ممكن است آلوده شود كه باید آنرا شسته و سپس مصرف كرد.

ثانیاً بعضی از افراد نسبت به آن حساسیت دارند و ممكن است این حساسیت بصورت استفراغ و یا ناراحتی های جلدی بروز كند. همچنین در افرادی كه دارای ناراحتی های پوستی می باشند ممكن است آنها را تشدید كند كه باید این نكته مورد توجه قرار گیرد.

توت فرنگی به علت داشتن اسید سالسیلیك در بعضی اشخاص، كبد و مثانه را تحریك كرده و جوشهایی شبیه كهیر ایجاد می كند كه به علت آلودگی خون و داخل بدن است

كسانی كه معده ای حساس دارند یا مبتلا به بیماری های كهیر، اگزما و آسم هستند ، بهتر است از خوردن توت فرنگی پرهیز كنند.

اثرات توت فرنگی بر روی پوست :

توت فرنگی به دلیل داشتن اسیدهای میوه یكی از مهمترین گیاهانی است كه در زمره وسایل آرایشی كاربرد دارد و از قدیم به این منظور استفاده می شده است. برای توجیه این اثرات بهتر است ابتدا خلاصه ای در باره اسیدهای میوه شرح داده شود تا علت این استفاده به طور علمی روشن گردد.

از هزاران سال پیش خانم ها از عصاره برخی میوه ها جهت شادابی پوست خود استفاده می كردند. تحقیقات سال های اخیر نشان داده است میوه ها حاوی اسیدهایی به نام اسید میوه یا " آلفا هیدروكسی اسید" می باشند و به اختصار به صورتAHA گفته می شوند. این اسیدها قادر هستند كه لایه های شاخی و سفت روی پوست و به خصوص صورت را حل كنند و ضمن شاداب و با طراوت كردن پوست، موادی از جمله اسانس همین میوه ها می توانند بهتر جذب پوست شده و باعث تحریك گردش خون و یا تحریك تولید سلول های جوان شده و با یك سلسله اثرات باعث طراوت و تازگی پوست شوند. البته با توجه به اینكه این اسیدها دارای خاصیت ضعیف اسیدی می باشند دارای اثرات كمی بوده و برای این منظور باید سالیان متمادی از آنها استفاده كرد.

این موضوع باعث جلب نظر همگان به اثرات این اسیدها شده، طوریكه در سال های اخیر كارخانجات، دست به تهیه آنها زده و از آنها كرم، لوسیون و فرآورده هایی به عنوان ضد چروك تهیه و به بازار عرضه كرده اند. تفاوت محصولات صنعتی با میوه های طبیعی در این است كه غلظت این اسیدها در محصولات صنعتی بسیار بالاتر از میوه ها بوده، بنابراین دارای اثرات سریع و قوی هستند و در عوض استفاده زیاد و ممتد آنها خالی از اثرات جانبی نمی باشد. افرادی كه می خواهند از اثرات سوء اینگونه محصولات در امان بمانند، می توانند از ماسك بعضی میوه ها از جمله توت فرنگی استفاده كنند، به شرط آنكه صبر و حوصله كافی داشته باشند، چون اثر میوه های طبیعی به مراتب ضعیف تر و طولانی تر از محصولات شیمیایی بوده ولی عوارض جانبی آنها را به همراه ندارند.

برای استفاده از ماسك توت فرنگی می توان 5 تا10 عدد توت فرنگی تازه را پس از شستشوی كامل له كرده و پس از استحمام كه منافذ پوست بازتر هستند، آن را روی صورت به مدت 20 دقیقه قرار داد و سپس صورت را با آب شست. این كار را می توان در فصلی كه توت فرنگی است، یك روز در میان و یا دو روز در میان انجام داد. البته قبل از انجام این عمل فرد بایستی مطمئن شود كه نسبت به این میوه حسیت ندارد.  برای اطمینان از عدم حساسیت می توان با قرار دادن میوه له شده بر روی قسمت كوچكی از پوست دست یا صورت، آن را آزمایش كرد. توت فرنگی علاوه برداشتن اسیدهای گیاهی دارای اسانس خوش بویی است كه وقتی به صورت ماسك مصرف می شود، جذب پوست شده و به اثرات اسیدهای میوه موجود در آن كمك می كند.

همچنین این ماسك می تواند به عنوان یك ضد آفتاب متوسط در زمانی كه آفتاب سوختگی رخ داده است، استفاده شود.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و چهارم مهر 1389ساعت 11:42  توسط محسن  |